مادربرد از سخت افزار های مهم یک سیستم رایانه ای می باشد. این قطعه هم مانند سایر قطعات سخت افزاری دارای انواع مختلفی می باشد که ما باید موقع تهیه آن بسته به نیاز و سازگاری با قطعات دیگر به ویژگی های مختلف آن توجه کنیم. ما در این مقاله قصد داریم در مورد انواع مادربرد بر اساس اندازه و نوع سوکت پردازنده صحبت کنیم.
انواع مادربرد بر اساس اندازه
مادربردها دارای انواع مختلفی می باشند اما در اکثر کامپیوترهای رومیزی 4 مدل زیر مورد استفاده قرار می گیرد:
- Mini-ITX
- Micro-ATX
- ATX
- E-ATX

همانگونه که از نام مادربردها پیداست دسته بندی آنها بر اساس شکل ظاهری و ابعاد و قابلیت های آن می باشد در بیشتر موارد ابعاد مادربورد و قابلیت های آن با هم رابطه مستقیم دارند؛ یعنی این که هر چقدر ابعاد آن کوچک باشد، قابلیت های آن نیز کمتر است و برعکس. البته در همه چیز استثنائاتی وجود دارد؛ مثلاً ممکن است در برخی موارد یک مادربرد کوچک قابلیت های بیشتری نسبت به یک مادربورد بزرگ دارا باشد.
مادربرد Mini-ITX
این مادربورد کوچک ترین مدل از انواع مادربرد مورد استفاده برای دسکتاپ های خانگی می باشد و قابلیت های محدودی دارد. ابعاد آن 17*17 سانتی متر است که به دلیل ابعاد کوچکی که دارد فضای کمی را اشغال می کند ولی امکانات یک برد پایه را دارا می باشد. مادربرد Mini-ITX دارای همان سوکت پردازنده هایی هستند که در مادربورد های بزرگتر هم وجود دارد فقط تفاوت آنها در تعداد پورت ها و اسلات های آن می باشد. این مادربردها عموما دارای امکانات زیر می باشند:
- یک اسلات PCI-E x16
- دو اسلات DIMM
- 4 عدد پورت ساتا
- توانایی اورکلاک بسته به مدل متفاوت است
مادربرد Micro-ATX
این مادربورد یک سطح از مادربرد Mini-ITX بزرگتر است. معمولاً ابعاد آن برابر با 24.4*24.4 سانتی متر است ولی گاهاً ابعاد آن 24.4*20.6 سانتی متر هم می باشد. قابلیت های این مادربرد بسته به ابعاد آن متغیر است. مادربرد Micro-ATX عموما دارای امکانات زیر می باشد:
- بسته به ابعاد، تعداد اسلاتهای PCI و حافظه ممکن است متغیر باشد
- 2 یا 4 عدد اسلات DIMM
- ممکن است فقط 1 عدد اسلات PCI-E x16 یا در برخی 3 عدد PCI-E x16 استفاده شده باشد
مادربرد ATX
این نوع مادربرد استانداردترین و پرطرفدارترین مدل از انواع مادربورد دسکتاپ می باشد. امکانات آن پاسخگوی همه نیازهای افراد می باشد. مادربرد ATX دارای پورت ها و اسلات های زیادی هستند. ابعاد آن 24.4*30.5 سانتی متر می باشد. این مادربرد عموما دارای امکانات زیر می باشد:
- اسلاتهای PCI زیاد
- عموما 4 عدد اسلات DIMM دارد و قابلیت ساپورت میزان زیادی حافظه را دارد
- دارای پورتهای ساتای زیاد
مادربرد E-ATX
این مدل بزرگترین مادربرد می باشد که دارای ابعاد 30.5*27.7 سانتی متر است. این مادربرد دارای قابلیت های زیادی می باشد به همین دلیل گران قیمت است. از این مادربورد برای پردازش های داده های گرافیکی و سنگین استفاده می شود. این مادربرد به دلیل ابعاد بزرگش فضای زیادی را اشغال می کند و عموما قابلیت های زیر را دارا می باشد:
- تعداد زیادی اسلات PCI-E x16
- ساپورت
حداقل4 تا 8 عدد اسلات رم DIMM - ساپورت
حداقل3 تا 4 کارت گرافیک به شکل SLI یا CrossfireX - ظرفیت بالای رم که برای مادربردهای مدرن گاها تا 128 گیگابایت هم می رسد
- دارای کارت صدا و بعضا وایفای
برای مشاهده قیمت و خرید انواع مادربرد به این صفحه مراجعه کنید.
انواع مادربرد بر اساس نوع سوکت پردازنده
پردازنده روی سوکت هایی که روی مادربرد وجود دارد قرار می گیرد. نوع سوکتی که روی مادربورد شما قرار دارد مشخص می کند که چه مدل پردازنده ای برای شما قابل استفاده است. سوکت ها راه ارتباطی پردازنده با سایر بخشهای کامپیوتر می باشد. سوکت ها در انواع مختلفی هستند و تفاوت های آنها به ساختار، محل قرار گیری و تعداد پین ها ربط دارد. در کل انواع سوکت های پر استفاده به سه مدل LGA و PGA و BGA تقسیم می شود.

سوکت LGA و PGA
سوکت PGA و سوکت LGA دو مدل از ساختار سوکت ها می باشند که می توان گفت دقیقا برعکس هم هستند.
سوکت LGA
این مدل از انواع سوکت به این شکل است که سطح آن دارای مجموعه ای از پین و قسمت پایینی پردازنده دارای مجموعه ای از حفره ها می باشد که در موقع جاسازی پردازنده، پین های سوکت داخل حفره های پردازنده قرار می گیرد.
سوکت PGA
این مدل از انواع سوکت دارای حفره بوده و پین ها در قسمت پایینی پردازند قرار دارد که این بار موقع جاسازی، پین های پردازنده داخل حفره های سوکت قرار می گیرد. سوکت های LGA مناسب پردازنده های اینتل و سوکت های PGA مناسب پردازنده AMD هستند. البته در این مورد استثنائاتی وجود دارد.

سوکت BGA
این سوکت نوع دیگری از انواع سوکت ها می باشد که با دو نوع LGA و PGA کاملاً متفاوت است. تفاوت آن از این لحاظ می باشد که در این نوع از سوکت ها پردازنده موقع تولید به صورت دائمی به مادربرد متصل می شود بنابراین، آپدیت پردازنده ممکن نخواهد بود.
برای مشاهده قیمت و خرید انواع پردازنده به این صفحه مراجعه کنید.
انواع سوکت LGA اینتل
در ادامه به معرفی چند نمونه از انواع سوکت های ال جی ای اینتل مخصوص دسکتاپ خواهیم پرداخت توجه کنید که سوکت ها مدل های زیادی دارند اما ما در اینجا فقط به چند نمونه که از دیگر مدل ها پر استفاده تر هستند اشاره خواهیم کرد.
سوکت 775 – سوکت T
این مدل از انوع سوکت ها در سال 2004 وارد بازار شدند. این مدل سوکت دارای 775 تا پین فلزی می باشد که با حفره های پردازنده اتصال برقرار می کند. تنها عیب این سوکت ها این می باشد که ممکن است پین های فلزی شکسته یا کنده شوند. درصد قابل توجهی از کامپیوتر های که هم اکنون نیز مورد استفاده ایرانی ها است از سوکت 775 بهره می برند. پردازنده های مورد پشتیبانی این نوع سوکت پنتیوم 4، پنتیوم D، پنتیومXE ،Celeron D ، Intel Core 2 Dou ، Intel Core 2 Quad و Intel Xeon می باشند.
سوکت 1156 – سوکت H
این نوع سوکت در سال 2009 وارد بازار شد و پردازنده های نسل اول core i را پشتیبانی می کند. سوکت 1156 همانگونه که از نامش پیداست دارای 1156 پین فلزی می باشد. این نوع سوکت به جای سوکت 775 به بازار عرضه شد. تفاوت پردازنده های 1156 و پردازنده های 775 این است که پردازنده های 775 توسط مادربرد به یک تراشه جداگانه به نام پل شمالی متصل می شوند ولی پل شمالی درون پردازنده های 1156 تعبیه شده است.

سوکت 1155 – سوکت H2
بعد از سوکت 1156 ، در سال 2011 سوکت 1155 وارد بازار شد. پردازنده های نسل سندی بریج و آی وی بریج که نسل دوم و سوم می باشند را پشتیبانی می کند؛ یعنی پردازنده های سلرون تا core i7 .
این سوکت هم همانگونه که از نامش پیداست دارای 1155 تا پین فلزی می باشد. پردازنده های 1156 و 1155 هم شکل بوده و دارای ابعاد یکسانی هستند به همین جهت سیستم خنک کننده هر دو مدل یکسان است. توجه کنید که این سوکت با سوکت 1156 متفاوت است؛ فقط ابعاد یکسانی دارد.
سوکت 2011 – سوکت R
این سوکت هم در سال 2011 وارد بازار شد و مانند دیگر سوکت ها همانند نامش 2011 تا پین فلزی دارد. این نوع اغلب از پردازنده های قدرتمند دسکتاپ و سرور پشتیبانی می کند و مخصوص سری E نسل دوم و سوم می باشد.
سوکت 1150 – سوکت H3
این نوع سوکت در سال 2013 وارد بازار شده و از پردازنده های Haswell و Broadwell پشتیبانی می کند. Broadwell نسل بعدی پردازنده Haswell می باشد. در حال حاضر جدیدترین سوکت اینتل می باشد که اکثر تکنولوژی های روی مادربرد را ساپورت می کند.
سوکت 1151 – سوکت H4
این سوکت در سال 2016 وارد بازار شد که در دو نسخه مجزا ارائه می شود: نسخه اول که از پردازنده های Skylake و Kaby Lake پشتیبانی می کند و نسخه دوم که به طور انحصاری از پردازنده های Coffee Lake پشتیبانی می کند.
LGA 1151 به عنوان جایگزینی برای LGA 1150 طراحی شده است. LGA 1151 دارای 1151 پین فلزی میباشد که با پردازنده ارتباط برقرار می کند. همچنین حافظه های DDR4 را پشتیبانی می کند. امروزه بیشتر سیستم های جدید از این سوکت پردازنده بهره می برند.
منابع
این مطلب هم تموم شد. در این مطلب سعی کردیم در مورد انواع مادربرد بر اساس اندازه و انواع سوکت پردازنده اینتل صحبت کنیم اگه هر گونه سوال در این باره داشتید می تونید در بخش نظرات مطرح کنید؛ کارشناسان ما در اولین فرصت جواب میدن. همچنین اگه از مطلب خوشتون اومد امتیاز بدین و به اشتراک بذارین