RAM مخفف Random Access Memory نوعی از حافظه ها می باشد. همانگونه که از نامش پیداست دسترسی این حافظه به داده ها از نوع تصادفی می باشد. وظیفه این حافظه فراهم نمودن فضای موقت برای مدیریت داده ها و حل مسائل به صورت لحظهای می باشد. در مقابل رم (RAM) ، SAM یا (Serial Access Memory) وجود دارد. همانگونه که از نامش پیداست داده ها را به صورت سریالی نگه می دارد. برعکس رم، در SAM برای پیدا کردن داده ای باید همه ی داده های قبل از آن خوانده شوند تا به داده ی مورد نظر برسد. ما در اینجا به معرفی انواع رم خواهیم پرداخت.
از ویژگی های حافظه ی رم (RAM) قابلیت خواندن و نوشتن در آن می باشد. ویژگی دیگر این حافظه، نامانا بودن داده های آن می باشد؛ یعنی اینکه داده ها با قطع جریان برق به کل از بین می روند.
رم کامپیوتر در انواع مختلفی در بازار وجود دارد و توجه به ویژگی های مختلف آنها موقع ارتقاء ، اهمیت دارد. برای مثال:
- سیستمهای قدیمی توانایی ساپورت رمهای خیلی جدید را ندارند.
- رم لپ تاپ را نمیتوانید داخل کامپیوتر دسکتاپ تعبیه کنید.
- رم همیشه با نسخههای قدیمیتر منطبق نمی شود.
- یک سیستم کامپیوتری معمولاً نمیتواند انواع مختلفی از رم را با یکدیگر تطبیق دهد.
انواع رم RAM
- حافظه ی پویا یا DRAM (Dynamic RAM)
- حافظه ی ایستا یا SRAM (Static RAM)
حافظه پویا یا DRAM
حافظه پویا یکی از انواع رم می باشد که تشکیل شده از میلیون ها ترانزیستور و خازن در کنار هم می باشد. هر سلول DRAM از یک ترانزیستور و یک خازن ساخته شده است. خازن مقدار صفر یا یک را نگه می دارد و ترانزیستور مانند یک سوئیچ عمل می کند و به مدار کنترل روی چیپست حافظه، امکان خواندن و نوشتن خازن را می دهد. حافظه های پویا باید دائما داده های خود را تازه سازی کند، در غیر این صورت داده ها از بین می روند.
حافظه ی ایستا یا SRAM
سلول های حافظه ایستا از تعدادی گیت منطقی به نام فلیپ فلاپ استفاده می نماید. از مشخصه های این گیت ها این است که نیاز به تازه سازی داده ها همچون حافظه های DRAM ندارد و تا زمانی که جریان برق وجود دارد، داده ها در حافظه نگه داشته می شوند.

تفاوت و شباهت کلی DRAM و SRAM
- ساختار فیزیکی متفاوتی دارند.
- سلولهای حافظه پویا کوچکتر و ساده تر از سلولهای حافظه ایستا می باشد.
- عموما از حافظه پویا به عنوان حافظه های اصلی با ظرفیت بالا و ارزان استفاده می شود.
- معمولا حافظه های ایستا به دلیل سریع و گران بودنشان به عنوان حافظه نهان مورد استفاده قرار می گیرند.
- هر دو حافظه ی ایستا و پویا از نوع نامانا می باشند.
انواع رم پویا DRAM
SDRAM ( Synchronous Dynamic RAM) که حافظه پویا با دستیابی مستقیم همزمان نامیده میشود؛ این حافظه همزمان با سرعت ساعت CPU عمل میکند. SDRAM نسبت به DRAM می تواند چندین فعالیت را باهم انجام دهد. از مشخصه های حافظه SDRAM قابلیت بالای انتقال داده با سرعت بالا و بدون دیرکرد می باشد و عموما در رایانه های شخصی این نوع حافظه تعبیه شده است.
DDR SDRAM (Double Data Rate Synchronous Dynamic RAM ) که حافظه پویای همزمان با نرخ داده دو برابر؛ این حافظه که یکی از انواع رم های پویا می باشد، نسل جدید SDRAM می باشد؛ همانگونه که از نامش پیداست، DDR SDRAM دو برابر سریع تر از نوع SDR به داده ها دستیابی می کند؛ همچنین این حافظه نسبت به SDRRAM انرژی کمی نیز مصرف می نماید. با مقایسه بین DDR RAM و SDRAM می فهمیم که این دو مدل از لحاظ ساختار فیزیکی مشابه اند اما DDR RAM ورژن جدید SDRAM، با سرعتی دوبرابر می باشند.
نکته قابل توجه این می باشد که مدل های جدید این نوع حافظه با درج یک عدد بعد از DDR تعین می شود. مانند DDR2 SDRAM که هر چه عدد بزرگتر باشد نشانه جدید تر و عملکرد بهتر آن است. انواع مدل های این نوع حافظه عبارتند از:
- DDR SDRAM
- DDR2 SDRAM
- DDR3 SDRAM
- DDR4 SDRAM
کاربرد DRAM در GPU چیست؟
از این نوع حافظه ها عموما برای پردازش دادههای گرافیکی سنگین بر حسب نیاز کارت گرافیک موجود در کامپیوتر با عملکرد بالا مورد استفاده قرار می گیرد. قدرت این نوع حافظه ها به اندازه ای می باشد که پیشرفته ترین GPU ها در آن ها قابل استفاده می باشند.
GDDR SDRAM ها در انواع مختلفی در بازار وجود دارند. انواع رم GDDR در پایین گفته شده که از کمترین عملکرد و بیشترین عملکرد مرتب شده اند:
- GDDR
- GDDR2
- GDDR3
- GDDR4
- GDDR5
- GDDR5X
- GDDR6
VRAM (Video RAM) یا حافظه ویدئویی
داده های ویدئویی پیش از اینکه روی صفحه نمایش نشان داده شوند، در نوع خاصی از حافظه ی DRAM ذخیره می شوند که حافظه ی ویدئویی یا VRAM نامیده می شود. این حافظه روی کارت آداپتور ویدئویی قرار دارد و مدارهای خاصی مدام داده های دیجیتال این حافظه را به سیگنال های مورد نیاز صفحه نمایش تبدیل و ارسال می نماید. این عمل بدون دخالت پردازنده انجام می شود و برای افزایش سرعت آداپتورهای ویدئویی انجام می شود. به این گونه خاص از حافظه ها MP DRAM یا حافظه پویای چند گذرگاه می گویند. به این دلیل که این نوع از حافظه ها امکان دستیابی به اطلاعات، به صورت تصادفی و سریالی را دارند و بصورت همزمان می توان داده ها را خواند و نوشت.

برای دیدن قیمت انواع رم این صفحه را ببینید.